Analisis Pragmatik

Pragmatik ialah cabang Linguistik yang berkaitan dengan kajian tentang makna dan kesan yang timbul daripada penggunaan bahasa tersebut dalam situasi tertentu. Pragmatik juga didefinisikan sebagai kajian yang berkaitan dengan penentuan hubungan antara simbol dan cara penggunaan simbol tersebut. Pragmatik adalah bersifat praktikal.

Yule (1996) menyebut empat definisi pragmatik iaitu bidang yang mengkaji makna, bidang yang mengkaji makna menurut konteksnya, bidang yang melebihi kajian mengenai makna yang diberikan dan bidang yang mengkaji bentuk ekspresi menurut jarak sosial yang membatasi percakapan tertentu.

Thomas (1995) menyebut dua kecenderungan dalam pragmatik terbahagi kepada dua bahagian iaitu bahagian pertama menggunakan sudut pandang sosial, menghubungkan pragmatik dengan makna (speaker meaning) dan kedua dengan menggunakan sudut pandang kognitif di mana ia menghubungkan pragmatik dengan interpretasi ujaran (utterance interpretation).

Leech (1983) melihat pragmatik sebagai bidang yang terdapat dalam linguistik yang mempunyai kaitan dengan semantik. Perhubungan ini disebut semantisisme iaitu melihat semantik sebagai sebahagian daripada pragmatik. Pemikiran pragmatik daripada segi literatur didefinisikan sebagai mengambil kira realiti alam sebenar. Setiap rancangan mengandungi lebih daripada satu pelan tindakan. Kemungkinan pemikiran pragmatik kurang sesuai dengan ahli akademik kerana mereka selalunya berfikir secara ideal dengan mengambilkira faktor realiti kehidupan.

 

 

 

Dalam kajian ini, pengkaji telah membuat analisis pragmatik bagi kata ganti nama diri iaitu ‘ambo’, ‘kawe’ dan ore/oghe yang sering digunakan penutur  dialek daerah Kota Bharu, Kelantan.

Ambo

Perkataan ‘ambo’ banyak diguna pakai dalam pertuturan harian dikalangan lelaki. Kebanyakan pula membahaskan diri sebagai ‘ambo’ sebagai simbolik tanda hormat kepada si pendengar. Kata ‘ambo’ juga menunjukkan keakraban antara si penutur dan si pendengar.

Kawe

Perkataan ‘kawe’ pula merujuk kepada ganti diri ‘aku’ yang digunakan dalam bahasa pasar di negeri-negeri lain. Penggunaan kata ganti nama diri pertama iaitu ‘kawe’ juga menunjukkan keakraban antara si penutur dan si pendengar. Namun kata ganti nama diri yang lain seperti ‘saya’ dan ‘aku’ tetap digunakan. Biasanya kata ganti nama diri ‘saya’ digunakan semasa proses pengajaran dan pembelajaran (P&P) di sekolah atau dalam situasi yang formal seperti dalam majlis-majlis rasmi. Selain itu, golongan kolar putih juga lebih selesa menggunakan kata ganti diri ‘saya’ dalam pertuturan harian cuma perkataan ‘saya’ dibunyikan sebagai ‘sa~yo’ manakala golongan muda biasanya menggunakan kata ganti nama diri ‘aku’.

Ore/Oghe

Perkataan ore atau oghe biasanya digunakan oleh golongan perempuan. Sebagai contoh, seorang anak perempuan lebih mesra untuk membahasakan dirinya sebagai ‘oghe’ atau ‘ore’ dengan kedua ibu-bapa apabila berada di rumah.

 

 

Analisis Makna

Semantik

Bahasa merupakan sistem komunikasi yang amat penting bagi manusia. Sebagai satu unsur yang dinamik, bahasa sentiasa dianalisis dengan menggunakan pelbagai pendekatan untuk mengkajinya. Antara pendekatan yang dapat digunakan untuk mengkaji bahasa ialah pendekatan makna. Bidang makna atau semantik merupakan sebahagian daripada ilmu linguistik dan merupakan sesuatu yang amat penting memandangkan hal kajian bahasa tidak akan menjadi sempurna tanpa unsur makna.

Semantik merupakan kajian yang berkaitan dengan makna kata atau ayat. Kajian ini menumpukan kepada aspek makna bentuk linguistik dan hubungannya dengan dunia rujukan. Semantik merujuk kepada aspek makna bahasa. Pada hari ini penutur sesuatu bahasa dapat memahami apa-apa yang diujarkan kepada mereka dan menghasilkan pelbagai bentuk kata yang bermakna kepada penutur lain. Untuk memahami bahasa, kita perlu mengetahui bagaimana makna kata bergabung menjadi frasa dan ayat dalam bahasa. Seterusnya kita perlu menginterpretasikan makna ujaran berdasarkan konteks ayat yang diujarkan.

Menurut Hipkiss kata semantik diambil dari kata Yunani iaitu Semaino yang bermakna menandai atau memaknai. Semantik adalah bahagian daripada bidang semantik yang lebih luas iaitu semiotics. Semantik juga bahagian yang membahas tentang simbol, tanda dan bahasa sebagai satu kesatuan sistem simbol. Bahasa awalnya merupakan bunyi-bunyi abstrak  yang mengacu pada lambang tertentu. Lambang-lambang ini merupakan seperangkat sistem yang memiliki tataran dan hubungan tertentu, seperangkat lambang yang memiliki bentuk dan hubungan itu mengasosiasikan adanya makna tertentu (aminudin, 2003,15).

 

 

 

Dalam kajian ini, pengkaji akan mengenal pasti perbezaan dialek daerah Kota Bharu, Kelantan dengan Bahasa Melayu Standard. Terdapat beberapa ayat dalam dialek daerah Kota Bharu, Kelantan berbeza makna dengan Bahasa Melayu Standard. Antaranya ialah :

Demo

Perkataan ‘demo’ dalam dialek Kota Bharu, Kelantan merujuk kepada ganti nama diri orang kedua dan ketiga sedangkan dalam Bahasa Melayu Standard demo merujuk kepada  singkatan kepada perkataan demokrasi yang membawa maksud suatu bentuk kerajaan di mana kuasa menggubal undang-undang dan struktur kerajaan adalah ditentukan oleh rakyat.

Tino

Perkataan ‘tino’ dalam dialek Kota Bharu, Kelantan merujuk kepada perempuan sedangkan dalam Bahasa Melayu Standard, tino merujuk kepada betina iaitu antonim kepada jantan. Selalunya perkataan ini diguna pakai pada gender binatang atau benda yang tidak hidup. Jika perkataan ini diguna pakai untuk manusia ia akan memberi maksud yang negatif.

Jate

Perkataan ‘jate’ dalam dialek daerah Kota Bharu, Kelantan merujuk kepada lelaki sedangkan dalam Bahasa Melayu Standard jate adalah merujuk kepada jantan. Jantan merupakan kata yang berlawanan dengan betina. Selalunya perkataan ini diguna pakai pada gender binatang.

Peghak

Perkataan ‘peghak’ dalam dialek daerah Kota Bharu, Kelantan merupakan kata penguat dan ia disebut selepas kata masin. Ia biasanya disebut ‘masin peghak’ yang membawa maksud terlalu masin  sedangkan dalam Bahasa Melayu Standard perkataan ‘peghak’ apabila diterjemahkan menjadi ‘perap’.  Perkataan ‘perap’ membawa maksud memerap bahan makanan seperti ikan dan daging dalam campuran seperti halia, kicap dan minyak sebelum dimasak.

Kawe

Perkataan ‘kawe’ dalam dialek daerah Kota Bharu, Kelantan merupakan kata ganti nama diri pertama iaitu merujuk kepada ‘saya’. Dalam Bahasa Melayu Standard, kata ‘kawe’ apabila diterjemahkan akan menjadi ‘kawan’. Perkataan ‘kawan’ boleh  disama ertikan dengan rakan, sahabat dan teman.

Ambo

Perkataan ambo dalam dialek daerah Kota Bharu, Kelantan merupakan kata ganti nama diri pertama iaitu merujuk kepada ‘saya’, ‘aku’ atau ‘kawe’. Penggunaan kata ‘ambo’ ini sebenarnya berasal daripada perkataan Inggeris yang diMelayukan. Perkataan ini berasal daripada perkataan ‘Humble’ yang membawa maksud seseorang yang bersifat rendah diri.

 

Analisis Pembentukan Ayat

Perkataan ‘sintaksis’ berasal daripada perkataan Yunani iaitu sun yang bererti ‘dengan’ dan tattein yang bererti menempatkan kata-kata secara bersama untuk menjadi kelompok kata atau ayat. Kata suntattein ini kemudian menjadi istilah syntaxis dalam bahasa Belanda, dan synta dalam bahasa Inggeris.

Sintaksis ditakrifkan sebagai bidang ilmu bahasa yang mengkaji bentuk, struktur, binaan atau konstruksi ayat (Nik Safiah Karim et al., 1993:317). Bagi Abdullah Hassan (1980:164), sintaksis merupakan istilah untuk mengkaji pembentukan ayat iaitu bagaimana morfem dan kata disusun menjadi klausa dan ayat merupakan unit terbesar. Sintaksis merupakan satu kajian tentang bagaimana ayat-ayat dibentuk bermula dengan penyusunan perkataan untuk membentuk frasa, klausa dan ayat.

Dalam pembahasan sintaksis, yang dibincangkan ialah struktur frasa, klausa dan ayat. Hal ini bermakna bahawa satuan yang paling kecil dikaji dalam sintaksis ialah frasa, manakala satuan yang  paling besar ialah ayat.

Dalam kajian ini, pengkaji mendapati bahawa terdapat beberapa jenis ayat dalam dialek daerah Kota Bharu, Kelantan. Analisis dibawah menunjukkan jenis-jenis ayat dalam dialek daerah Kota Bharu, Kelantan yang terdapat dalam lagu Demo Ni Ore Tino nyanyian Kumpulan Straw.

Frasa Nama

Frasa yang terdiri daripada kata nama sebagai intinya dan wujud secara bersendirian sebagai satu perkataan ataupun diikuti oleh penerang sesudah unsur inti tersebut. Contoh:

 

Dalam ayat (1) unsur inti subjek ayat itu adalah frasa kawe yang hanya terdiri daripada satu patah perkataan dan diikuti oleh penerang iaitu ore jate. Inti ialah yang menjadi fokus utama dalam frasa manakala penerang pula ialah penjelasan bagi menerangkan makna inti. Dalam ayat (2), demo adalah unsur inti subjek ayat manakala kato suko adalah penerang. Dalam ayat (3), kawe ialah unsur inti subjek ayat manakala ingat sokmo adalah penerang. Dalam ayat (4), demo adalah unsur inti subjek ayat manakala tak dok guno adalah penerang.

Frasa kerja

Binaan frasa yang terdiri daripada kata kerja sebagai unsur intinya dan berfungsi sebagai prediket dalam susunan ayat biasa.

Dalam ayat (1), unsur inti ayat itu adalah panggil yang merupakan frasa kerja diikuti oleh prediket iaitu kawe abe. Dalam ayat (2), unsur inti ayat itu adalah ingat yang merupakan frasa kerja diikuti oleh prediket iaitu adik sayae.

Kata kerja transitif

Kata kerja transitif ialah kata kerja yang memerlukan objek, iaitu kata kerja ini mesti diikuti oleh frasa nama sebagai penyambut untuk melengkapkan kata kerja tersebut.

 

Dalam ayat (1), frasa panggil merupakan kata kerja transitif manakala penyambut ialah kawe yang merupakan frasa nama. Dalam ayat (2), frasa royat adalah kata kerja transitif manakala penyambut ialah kasih yang merupakan frasa nama. Dalam ayat (3), frasa ingat adalah kata kerja transitif manakala penyambut ialah adik yang merupakan frasa nama. Dalam ayat (4), frasa tinga adalah kata kerja transitif manakala penyambut ialah sore yang merupakan frasa nama.

Ayat Tanya

Ayat tanya ialah ayat yang digunakan untuk tujuan menanyakan sesuatu hal, seseorang atau benda. Intonasi ayat tanya adalah berbeza daripada  ayat penyata daripada segi nada akhirnya iaitu nada menaik. Namun demikian, dalam ujaran sebenar ada penutur yang menggunakan intonasi bentuk ayat penyata bagi tujuan menanyakan soalan atau mendapatkan respon daripada pendengar.

Dalam lagu Demo Ni Ore Tino, terdapat ayat tanya yang digunakan seperti :

 

Ayat majmuk pancangan

Ayat majmuk pancangan ialah ayat yang dibentuk oleh klausa yang tidak setara. Ini bermakna dalam ayat berkenaan terdapat satu klausa bebas atau ayat utama dalam satu atau lebih klausa tak bebas atau ayat kecil. Ayat kecil dipancangkan di dalam ayat utama dengan menggunakan kata hubung seperti yang, bahawa, kerana, jika, apabila, sungguhpun dan sebagainya. Dalam bahasa Melayu, ayat majmuk pancangan boleh dibahagikan kepada tiga jenis iaitu ayat relative, ayat komplemen, dan ayat keterangan.

Dalam lagu Demo Ni Ore Tino, pengkaji telah membuat analisis tentang ayat majmuk pancangan yang terdapat dalam lagu ini. Antaranya ialah:

 

 

 

Analisis Pembentukan Kata

 

Pembentukan kata ialah ilmu yang mengkaji struktur, bentuk dan golongan kata. Struktur kata ialah susunan bunyi ujaran atau tulisan yang menjadi unit bahasa yang bermakna. Bentuk kata ialah rupa unit tatabahasa sama ada berbentuk tunggal atau mengalami proses pengimbuhan, penggandaan dan pemajmukan. Penggolongan kata merupakan penjenisan kata berasaskan fungsi tatabahasa. Terdapat empat penggolongan kata iaitu kata nama, kata kerja, kata adjektif dan kata tugas. Hal ini dapat dilihat dalam golongan kata tersebut terutama golongan kata nama dan kata kerja. Terdapat banyak perbezaan boleh dikenalpasti antara bahasa Melayu standard dengan dialek Kota Bharu, Kelantan.

Kata Nama

Kata Kerja

 

Transkripsi Fonetik Rakaman Audio

Dapatan Kajian

Bab 4

4.1 PENDAHULUAN

Bab 4 akan membincangkan tentang hasil dapatan yang diperolehi setelah kajian dilaksanakan ke atas responden. Ini kerana dalam setiap kajian yang dilakukan, bahagian dapatan kajian memainkan peranan penting kerana segala dapatan kajian yang diperolehi akan dapat membuktikan kesahihan  sesuatu kajian. Pengkaji akan membincangkan tentang dapatan kajian bagi menjawab soalan dan objektif kajian.

4.2 PERBINCANGAN

4.2.1 PENYEBUTAN KATA

Dalam dialek Kota Bharu, Kelantan terdapat bunyi-bunyi sebutan yang berbeza dengan Bahasa Melayu standard. Bahasa merupakan alat komunikasi yang penting bagi manusia. Alat pertuturan ini sememangnya kompleks, tetapi teratur dengan menggunakan kod-kod tertentu. Asmah Haji Omar (1986) mengatakan bahasa yang digunakan oleh manusia adalah menggunakan alat-alat ujaran yang terdapat dalam tubuh badan manusia itu sendiri. Contohnya bibir, lidah, lelangit dan pita suara.

Berdasarkan dapatan kajian seperti yang ditunjukkan dalam senarai di atas, penutur dialek Kota Bharu, Kelantan cenderung:

1.Berlaku pengguguran fonem [k] diakhir suku kata diganti dengan fonem hentian glotis [ɂ].

Contoh : ‘tak’ kepada  /tͻɂ/

2.  Menggantikan fonem [r] dengan fonem gamma [ɤ].

Contoh : ‘merah’ kepada  /meɤɔh/

3. Menukarkan fonem  /c/  kepada fonem  [ʧ]

Contoh : ‘cerah’ kepada   /ʧeɤɔh/

4. Menggantikan fonem  [j]  kepada fonem  [ʤ]

Contoh : ‘Jantan’  kepada  /ʤatɛ/

5. Pengguguran fonem [ng] dalam perkataan ‘orang’ menjadi [ɔɤe]  dalam dialek

6. Pengguguran fonem [o] diganti dengan fonem [o] separuh bulat [ɔ]

Contoh : ‘ambo’ kepada /ambɔ/

7. Pengguguran fonem [a] dan [n] dalam perkataan ‘makan’ dan menjadi /makɛ/ dalam dialek. Hal ini kerana

dalam dialek tidak boleh berlaku fonem [a] di akhir kata.

 

Terjemahan Rakaman Audio

Artis : Kumpulan Straw
Lagu : Demo Ni Ore Tino

Awak ni perempuan
saya lelaki
awak kata suka
panggil saya abang…

Awak ni perempuan
saya lelaki
saya selalu ingat
ingat adik sayang

Kenapalah
kita teruskan
awak cakap
kasih pada saya

Saya ni jadi
tak tentu arah
seperti tidak percaya
bulan itu cerah

Saya ni jadi
kelabu mata
sehinggakan yang kuning
ingatkan merah

Berangan…
saya tengah berangan…
tidur lena…
Makan kenyang

tidak sedar kasih hilang
di tengah jalan
jahanam semua jahanam

tanam padi
tumbuh lalang
awak yang saya sayang
diambil orang
kenapalah…

Awak ni perempuan
tidak boleh saya harapkan
mulut kata suka
tapi lari entah ke mana

Awak ni perempuan
saya lelaki
awak tidak berguna
tinggal saya seorang

 

Transkripsi Rakaman Audio

Artis : Kumpulan Straw
Lagu : Demo Ni Ore Tino

Demo ni ore tino
kawe ore jate
demo kato suko
panggil kawe abe…

Demo ni ore tino
kawe ore jate
kawe ingat sokmo
ingat adik sayae…

bakpo gak weh
kito gi tembo
demo royat
kasih ko ambo

kawe ni gak weh
tok tetu agoh
mace dok cayo
bule tu ceghoh

kawe ni gak weh
kelabu mato
sapa hok kuning
ingak ko meghoh

beghange…
kawe dok beghange…
tido jenegho…
make kenye

dok seda kasih hile
tengoh jale
jahane habih jahane

tane padi
tumboh lalei
demo hok ambo sayae
nyo ambik ko ore
bakpolah weh…

demo ni ore tino
tok leh ambo haghak
mulut kato suko
laghi lesak peghak

Demo ni ore tino
kawe ore jate
demo tak dok guno
kawe tinga sore…

 

Rakaman Audio

Artis : Kumpulan Straw
Lagu : Demo Ni Ore Tino

Kumpulan Straw merupakan salah satu kumpulan yang menyanyikan lagu Melayu di Malaysia. Mereka merupakan artis FMC dengan album berkonsep pop rock lentok. Kumpulan ini mendapat bimbingan Eddie Hamid. Lagu bertajuk Demo ni Ore Tino yang dinyanyikan oleh kumpulan ini merupakan lagu yang menggunakan dialek daerah Kota Bharu, Kelantan.

 

Lagu Kelantan Fa

 

Item Soalan

a) Item Soalan Soal Selidik Kepada Responden

 

1. Nama :

Nama :

 

2. Dalam sesuatu majlis atau jamuan, anda biasanya

Dalam sesuatu majlis atau jamuan, anda biasanya  Bergaul dengan banyak orang termasuk orang yang tak dikenali. Bergaul dengan beberapa orang yang dikenali sahaja. Berasa tidak selesa dan ingin cepat meninggalkan majlis atau jamuan tersebut. Bergaul dengan banyak orang dan cuba mendengar pandangan mereka apabila sesuatu isu dibincangkan. Menceriakan majlis dan menjadikan hadirin ketawa dengan lawak anda.

 

3. Apabila anda membuat sesuatu kerja yang rumit, anda cenderung

Apabila anda membuat sesuatu kerja yang rumit, anda cenderung  Mengulang dan memeriksa langkah-langkah kerja dengan teliti. Rasa bosan dan biasanya memaksa diri untuk menyemak kerja anda. Cuba mencari jalan penyelesaian terbaik. Berimaginatif dan mendapatkan pengalaman atau idea daripada orang lain. Cuba untuk menyelesaikan kerja tersebut dalam keadaan yang tenang dan tanpa tekanan.

 

4. Anda seorang yang

Anda seorang yang  rela menerima risiko-risiko tertentu untuk mendapatkan kerja-kerja yang menarik dan pelbagai. menghargai gaya natural dan suka perkara yang tak rumit. lebih mempercayai usaha sendiri daripada nasib. suka hidup yang bebas dan spontan. tidak membenarkan sebarang kongkongan terhadap variasi perasaan hati dan emosi anda.

 

5. Tiada yang lebih buruk daripada

Tiada yang lebih buruk daripada  rasa terikat. mencaci romantisme dan hanya dipandukan oleh rasionaliti. mengabaikan rakan yang berada dalam kesusahan. mudah berpuas hati dengan apa yang dilakukan. mudah berputus asa.

 

6. Anda lebih sesuai dianggap sebagai seorang yang

Anda lebih sesuai dianggap sebagai seorang yang  ingin tahu. tersusun. mesra. ’moody’. pendamai.

 

7. Anda bersetuju bahawa anda seorang yang

Anda bersetuju bahawa anda seorang yang  lebih banyak bercakap dari mendengar. suka kerja yang berperaturan dan kerja yang mempunyai pulangan yang banyak. gemar kerja yang mencabar dan kurang gemar melakukan kerja yang sama sepanjang masa. sering bertenang walaupun dalam suasana yang menyebabkan orang lain panik. dalam membuat keputusan sering bertanya sendiri apa yang anda rasa dan apa yang orang lain rasa dan bukan apa yang betul.

 

8. Apabila kawan anda memberi kritikan tentang diri anda, anda akan

Apabila kawan anda memberi kritikan tentang diri anda, anda akan  mudah tersinggung. menerima kritikan tersebut sebagai satu motivasi untuk membaiki kelemahan diri. berusaha untuk membaiki kesilapan yang dilakukan. mengakui kesilapan diri dan menerima kritikan tersebut. bertanyakan kepada mereka yang arif dan berpengetahuan untuk memperbaiki kelemahan diri.

 

9. Apabila anda bekerja dalam kumpulan, anda akan

Apabila anda bekerja dalam kumpulan, anda akan  menghargai kepelbagai idea, pendapat dan pengalaman ahli kumpulan. dikagumi oleh ahli kumpulan kerana anda praktikal dan mereka boleh bergantung kepada anda. diberi banyak tanggungjawab oleh ahli kumpulan kerana ahli kumpulan boleh bergantung kepada anda. Berkecil hati apabila kumpulan anda menolak idea yang diberikan oleh anda. Versatil dan terbuka kepada segala yang baru dalam kumpulan.

 

10. Anda lebih tertarik kepada hal-hal

Anda lebih tertarik kepada hal-hal  bertenaga (energetic) berperancangan (planning) mengharukan (touching) meyakinkan (convincing) penciptaan (invention)

b) Item Soalan Soal Selidik Kepada Rakan Responden

 

1. Nama rakan responden:

 

 

2. Dalam sesuatu majlis atau jamuan, dia biasanya

Dalam sesuatu majlis atau jamuan, dia biasanya  bergaul dengan banyak orang termasuk orang yang tak dikenali. bergaul dengan beberapa orang yang dikenali sahaja. berasa tidak selesa dan ingin cepat meninggalkan majlis atau jamuan tersebut. bergaul dengan banyak orang dan cuba mendengar pandangan mereka apabila sesuatu isu dibincangkan. menceriakan majlis dan menjadikan hadirin ketawa dengan lawaknya.

 

3. Apabila dia membuat sesuatu kerja yang rumit, dia cenderung

Apabila dia membuat sesuatu kerja yang rumit, dia cenderung  mengulang dan memeriksa langkah-langkah kerja dengan teliti. berasa bosan dan biasanya memaksa diri untuk menyemak kerjanya. cuba mencari jalan penyelesaian terbaik. berimaginatif dan mendapatkan pengalaman atau idea daripada orang lain. mencuba untuk menyelesaikan kerja tersebut dalam keadaan yang tenang dan tanpa tekanan.

 

4. Dia seorang yang

Dia seorang yang  rela menerima risiko-risiko tertentu untuk mendapatkan kerja-kerja yang menarik dan pelbagai. menghargai gaya natural dan suka perkara yang tak rumit. lebih mempercayai usaha sendiri daripada nasib. suka hidup yang bebas dan spontan. tidak membenarkan sebarang kongkongan terhadap variasi perasaan hati dan emosinya.

 

5. Baginya tiada yang lebih buruk daripada

Baginya tiada yang lebih buruk daripada  rasa terikat. mencaci romantisme dan hanya dipandukan oleh rasionaliti. mengabaikan rakan yang berada dalam kesusahan. mudah berpuas hati dengan apa yang dilakukan. mudah berputus asa.

 

6. Dia lebih sesuai dianggap sebagai seorang yang

Dia lebih sesuai dianggap sebagai seorang yang  ingin tahu tersusun mesra ‘moody’ pendamai

 

7. Anda bersetuju bahawa dia seorang yang

Anda bersetuju bahawa dia seorang yang  lebih banyak bercakap dari mendengar. suka kerja yang berperaturan dan kerja yang mempunyai pulangan yang banyak. gemar kerja yang mencabar dan kurang gemar melakukan kerja yang sama sepanjang masa. sering bertenang walaupun dalam suasana yang menyebabkan orang lain panik. dalam membuat keputusan sering bertanya sendiri apa yang dia rasa dan apa yg orang lain rasa dan bukan apa yang betul.

 

8. Apabila kawannya memberi kritikan tentang dirinya, dia akan

Apabila kawannya memberi kritikan tentang dirinya, dia akan  mudah tersinggung. menerima kritikan tersebut sebagai satu motivasi untuk membaiki kelemahan diri. berusaha untuk membaiki kesilapan yang dilakukan. mengakui kesilapan diri dan menerima kritikan tersebut. bertanyakan kepada mereka yang arif dan berpengetahuan untuk memperbaiki kelemahan diri.

 

9. Apabila dia bekerja dalam kumpulan, dia akan

Apabila dia bekerja dalam kumpulan, dia akan  menghargai kepelbagai idea, pendapat dan pengalaman ahli kumpulan. dikagumi oleh ahli kumpulan kerana dia seorang yang praktikal dan mereka boleh bergantung kepadanya. diberi banyak tanggungjawab oleh ahli kumpulan kerana ahli kumpulan boleh bergantung kepadanya. berkecil hati apabila kumpulannya menolak idea yang diberikan olehnya. versatil dan terbuka kepada segala yang baru dalam kumpulan.

 

10. Dia lebih tertarik kepada hal-hal

Dia lebih tertarik kepada hal-hal  bertenaga (energetic) berperancangan (planning) mengharukan (touching) meyakinkan (convincing) penciptaan (invention)